Vorige week introduceerden we de blog reeks van Sonja Koster. De komende weken deelt zij de ervaringen van haar deelname aan Governance Essentials. Haar tweede blog lees je hieronder:

Governance en strategische vraagstukken
De eerste twee dagen van het Governance Essentials programma zijn alweer voorbij. Deze dagen stonden in het teken van ‘corporate governance’ en ‘strategische vraagstukken’.
De aftrap vond plaats met een kennismaking tussen de deelnemers. De samenstelling van de deelnemersgroep was gevarieerd qua achtergrond, kennis, leeftijd en gender. Deze samenstelling zou een goede weergave kunnen zijn van een divers samengestelde Raad.

Het onderwerp van de eerste dag stond in het teken van de verschillende governancestijlen.
Corporate governance heeft in de afgelopen jaren verschillende golfbewegingen meegemaakt. Lag de focus vóór 2003 nog op de peilers Reputatie; Vertrouwen two-tier en Waardecreatie. In de jaren 2003 en 2008 lag de nadruk op het Comply or Explain principe. Vanaf 2008 zie je het ‘Dilemma adressing’ meer naar voren komen, waarbij meer aandacht is voor systeemtoezicht, publieke opinie en het gedrag van de board. Door deze golfbewegingen verandert de taak, rol en functie van de commissaris. In het nieuwe toezicht moet aandacht zijn voor de netwerkende, digitale en veeleisende omgeving.

Als Raad van Commissarissen moet je stil staan bij de vraag ‘wat is onze toegevoegde waarde voor de onderneming?’. Het antwoord op deze vraag vind je niet enkel terug in de codes. Een van de belangrijke taken van een commissaris is dat je er bent, op het moment dat je er voor een onderneming moet zijn. Om deze taak vorm te geven is een goed inzicht in de onderneming van evident belang, niet enkel op inhoud maar ook op proces.

Het onderwerp van de tweede dag stond in het teken van de ‘Strategische doelstellingen’. In groepen/ ‘commissies’ hebben we de verschillende modellen, vanaf 1920, de revue laten passeren. Zo kwam de oude bekende ‘Porter’ langs, maar ook de meer recentere modellen als de ‘Golden Circle’ en het ‘Business canvas model’. Vanuit de verschillende modellen komt uiteindelijk naar voren dat het belangrijk is om strategische doelstellingen concreet te maken, zodat de organisatie weet wat hij wil bereiken en op welke manier. Waar in het verleden nog spraken was van het SMART maken van de doelstellingen en de scenario’s, spreken we tegenwoordig over VUCA (Volatile, Uncertain, Complex en Ambiguous).

Als afsluiting van de tweedaagse hebben we hetgeen wat we geleerd hebben in het programma in de praktijk mogen toepassen, door middel van een real live case. Een directeur van een onderneming kwam zijn strategische doelstellingen presenteren, waarna wij als ‘Raad’ de directeur konden bevragen over de strategische doelstellingen voor de aankomende 1000 dagen. Ter voorbereiding hebben we gebruik gemaakt van het ‘business canvas model’. Doordat er gewerkt werd vanuit een real live case, kon de diepgang ten aanzien van inhoud en proces ook daadwerkelijk worden bereikt.

Wat heb ik geleerd van deze tweedaagse:
– dat je als commissaris vanuit je attitude kijkt en niet enkel vanuit je kennis;
– dat niet alles in procedures en regels is te bevatten. De context is ook van belang. In dit kader kwam voor mij een nieuwe term naar voren : de door Fred van Eenennaam gebruikte term ‘governista’s’. De groep mensen die alles wil vatten in regels en procedures en daarbij alles wil afdekken. Maar is alles wel af te dekken met procedures en regels en moeten we ook niet gebruik blijven maken van ons ‘gezond boerenverstand’?;
– dat strategie werkt op het moment dat je het concreet kan maken; en
– de wijze waarop je toezicht kan houden op de strategievorming van de onderneming.

Benieuwd of Governance Essentials ook wat voor jou is? Hier lees je er meer over en kun je de brochure downloaden.