De wendbare leider bestaat niet zonder persoonlijke effectiviteit

De behoefte aan wendbaarheid is groter dan ooit. Op topniveau leidinggeven betekent je weg vinden in een realiteit waarin verandering de enige constante is geworden: reorganisaties, geopolitieke draaiingen, nieuwe operating modellen, digitalisering, AI-integratie, druk op marges en talent dat hogere eisen stelt aan autonomie en zingeving.

En dus verwachten we dat leiders wendbaar zijn op alle facetten van leiderschap; strategisch, emotioneel en operationeel. Maar de sleutel om dit te kunnen volhouden is onderbelicht: wendbaarheid wordt niet gevormd door het bijwonen van een seminar, het luisteren naar een podcast of teamdagen op de hei. Het start met persoonlijke effectiviteit.

Wil je een inspirerende leider zijn, laat me dan eerst zien dat je jezelf effectief kunt organiseren. Iedere maand, iedere week en elke dag. Met sterke routines en systematiek zodat wendbaarheid niet alleen een abstract woord blijft dat in de praktijk vleugellam blijkt.

De illusie van wendbaarheid
Tijdens grote transformaties en hoge druk zie ik steeds hetzelfde patroon terugkeren. Leiders komen terecht in een hamsterwiel van drukte: back-to-back agenda’s, e-mails, escalaties, extra rapportages, ad-hocs die “er écht even tussendoor moeten”. De druk stijgt, maar de impact zakt. Er wordt vooral geleefd van brandje naar brandje, van dopamine shot naar dopamine shot, gereageerd in plaats van gestuurd. En de agenda trekt harder aan de leider dan de leider aan zijn of haar agenda.

Deze hyperdrukte is precies het moment dat gewoontes wegvallen die wendbaarheid mogelijk maken; de paradox dat we stoppen met onszelf consequent te organiseren op het moment dat we het juist het meeste nodig hebben.

De sleutel naar wendbaarheid ligt in het vermogen als leider om uit de drukte te kunnen stappen, te reflecteren, prioriteiten te bepalen, en op basis van de laatste ontwikkelingen koers te wijzigen en de belangrijkste stappen resoluut uit te voeren. Met ruimte om het team daarin mee te nemen.

Waarom alleen effectieve leiders echt wendbaar kunnen zijn
Echte wendbaarheid vraagt routines die je denken en handelen scherp houden. Dat lukt nooit door harder te werken, maar door slim en consistent te werken. Leiders die maandelijks bewust reflecteren op hun prioriteiten, wekelijks hun agenda bouwen rondom die prioriteiten, en dagelijks gefocust werken aan de kleine set acties die er écht toe doet, creëren een ritme dat hen wendbaar maakt. Binnen zo’n systematiek krijgt complexiteit geen kans om hen te verlammen. De leider blijft eigenaar van zijn agenda, energie en zijn aandacht.

Het klinkt eenvoudig, en dat is het ook. Maar bijna niemand doet het consequent. Precies daarom springen de leiders die het wél doen er zo zichtbaar uit. Zij behouden rust en overzicht, waar anderen in de overdrive komen.

De opkomst van de actiegerichte leider
Dit sluit volledig aan bij een trend die nu in boardrooms zichtbaar wordt: de opkomst van de ‘doer leader’. Wendbaarheid vraagt niet om meer visie, maar om een ritme van reflectie, bijsturing en actie. Niet langer is het voldoende om abstracte strategie te bedenken, bedrijven hebben leiders nodig die in korte cycli van weken, niet kwartalen, tastbare stappen vooruitzetten. Leiders die ritme houden, het bekende executiegat voorkomen en werken met ‘radical ownership’. Voor zichzelf en met hun team. Denk aan kraakheldere voortgangs kpi’s, korte besluitvormingsrondes, en het vermogen om te draaien op het moment dat de omgeving dat vraagt.

Het is een must voor organisaties en bestuurders om leiders te selecteren die deze discipline beheersen, omdat de huidige maatschappij het simpelweg vereist.

Tot slot: wendbaarheid als routine, niet als talent
De wendbare leider is niet degene die de meeste uren maakt, de mooiste slides presenteert of intellectueel prikkelende vragen stelt. Het is degene die een systematiek heeft die hem of haar in staat stelt om waar nodig stil te staan, helder te denken, energie te behouden, prioriteiten te bepalen en rust te brengen in een omgeving die allesbehalve rustig is.

Wendbaarheid is geen aangeboren talent. Het is het resultaat van een set gewoontes. En gewoontes zijn het enige dat ons overeind houdt wanneer complexiteit piekt. Als we wendbare organisaties willen, beginnen we bij wendbare leiders. En wendbare leiders beginnen bij persoonlijke effectiviteit.